Multimedia en Televisie

Journalistiek: radio & televisie als informatiedrager

Infoteur: Etsel

Journalistiek: radio & televisie als informatiedrager

Radio en televisie brengen informatie over naar de luisteraar en de kijker. Wat zijn de overeenkomsten en verschillende tussen radio en televisie? Het is van belang te realiseren dat radio en televisie subjectieve informatie overbrengen. Toch is er geen sprake van pure misleiding. Ook kijken we in dit artikel wie wat doet bij radio en televisie en welke functies er zijn. Tot slot komt het schrijven van tekst voor radio en televisie aan de orde.


Overeenkomsten en verschillen tussen radio en televisie

Verschil tussen radio en televisie en andere media
Radio en televisie moeten kort zijn en de informatie moet glashelder worden gebracht. Dat is vooral een kwestie van goed voorbereiden. Iemand heeft een idee. Als dit levensvatbaar is maakt hij een plan (synopsis). Daarin komt te staan wat de producer wil maken, voor wie het bestemd is en hoeveel geld er voor nodig is. Is er toestemming van de omroep, dan wordt het plan tot in details uitgewerkt.

onderlinge verschillen tussen radio en televisie
  • Radio documentaires zijn minder arbeidsintensief dan televisiedocumentaires.
  • Televisie is direct en indringend, informeel en wekt sneller de interesse op bij de kijker.
  • Televisie is log en trager dan de radio.
  • Televisie is minder actueel dan de radio.
  • Televisie is hevig aanwezig.

Subjectiviteit van radio en televisie

klankbeelden
Bij elk radioprogramma zijn zogenoemde klankbeelden ingebouwd. Dat betekent dat er extra geluiden zijn toegevoegd om het programma aangenamer te maken om naar te luisteren. Voor televisie geldt dit nog sterker. Maar van pure misleiding is zelden sprake. Bij live-interviews of live-discussies is er meer sprake van objectiviteit.

politici soms voorkeur voor radio
In enkele zinnen kunnen ze hun standpunten duidelijk maken. De opname kost niet veel tijd en er is geen tijd voor te veel lastige vragen.

radio is speelser
Amusement en informatie kunnen vermengd worden. Daarnaast zijn er veel meer specialistische informatierubrieken dan televisie: milieu, derde wereld, sport, natuur, religie, etc.

radio is anoniemer
De radiomaker wordt door het publiek niet herkend op straat. Maar hetzelfde geldt voor televisie waar slechts een paar mensen in beeld zijn.

Wie doet wat bij radio en televisie

nieuwscriteria voor radio en televisie

Nabijheid:dicht bij de mensen
Relevantie:het moet interessant zijn voor de kijker. Het moet dus beïnvloeden, effect hebben op zijn leven, zijn emoties of zijn inkomen
Actualiteit:het moet over het NU gaan. Bij radio en televisie geldt dat veel sterker nog dan bij de dagbladjournalistiek.
Belangstelling wekken:omroepen bedienen een massapubliek. Elk programma moet een groot deel van het publiek interesseren.
Dramatiek:dramatische gebeurtenissen leveren goede radio en televisie op (dit heeft ook te maken met het effect).
Entertainment:het nieuws moet aantrekkelijk gebracht kunnen worden, zelfs als het om slecht nieuws gaat. Entertainment en informatie gaan juist bij televisie en radio hand in hand.

Functies bij radio en televisie

presentator
Dat is de man of vrouw die in beeld verschijnt om de rubriek aan elkaar te praten, de onderwerpen aan te kondigen, de verbindende teksten te spreken. De populariteit van het programma hangt sterk af van de aantrekkelijkheid van de presentator.

commentator
Bij radio en televisie wordt, vergeleken met de schrijvende pers, niet zo vaak een formeel commentaar uitgesproken. Een bekend voorbeeld was: G.B.J. Hilterman.

interviewer
Bij radio en televisie duurt het interview slechts luttele minuten. In die korte tijd moet de interviewer alle relevante informatie uit zijn gesprekspartner weten te halen. Er is dus geen tijd voor langdradigheid.

discussieleider
De discussieleider leidt de discussie in. Hij vat het probleem samen en geeft in grote lijnen de meningen weer. De kijker moet geboeid worden. Hij moet ervoor zorgen dat de discussie levendig blijft. Ten slotte moet hij het gesprek op het juiste moment afrond.

reportagemaker
Deze pakt het onderwerp aan, documenteert zich en trekt er vervolgens op uit met de cameraman en geluidsman. Als zijn ruw materiaal vergaard is, gaat hij over tot het monteren.

bureauredacteur
Een bureauredacteur selecteert het nieuws.

producer
De producer is verantwoordelijk voor de voorbereiding, de organisatie en het financieel beheer. Samen met de regisseur is hij verantwoordelijk voor de inhoud van het programma.

regisseur
De regisseur is de artistiek leider van een programma. Vaak vallen de functies van programmamaker en regisseur samen, zeker bij de kleinere producties. Hij bedenkt het concept en de beelden en hoe die moeten worden opgenomen.

Teksten schrijven voor radio en televisie

duidelijkheid
Teksten schrijven voor radio en televisie zijn aan regels gebonden. Die regels hebben maar één doel: de duidelijkheid voor de kijker of luisteraar bevorderen.
enkele tips:
  • Houd de lengte van de zinnen kort.
  • Gebruik geen lijdende vorm.
  • Vermijd het gebruik van bijzinnen en tussenzinnen.
  • Gebruik geen moeilijke woorden.
  • Houd een logische volgorde in uw tekst aan.
  • Gebruik geen uitsmijters op het slot.

Meer over journalistiek is te lezen in mijn special Journalistiek: wat is nieuws? Deel II.
© 2008 - 2010 Etsel, gepubliceerd in Multimedia (Electronica) op 28-11-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Journalistiek: radio & televisie als informatiedrager"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.