Multimedia en Regionale

Journalistiek: werken bij regionale radio

Infoteur: Etsel

Er luisteren ongeveer zo'n 2,6 miljoen mensen iedere dag naar één van de 13 regionale omroepen. Reden om eens te kijken hoe de regionale radio zich ontwikkeld heeft, hoe ze kunnen bestaan, hoe de radioprogramma's worden gemaakt, hoe ze aan informatie komen, hoe internationale en nationale nieuwsfeiten naar de regio worden vertaald zodat de mensen in de eigen regio beter begrijpen wat er ver weg gebeurt. En wat onderscheidt de regionale radio van de regionale krant?


Ontwikkeling van regionale radio in Nederland

Regionale radio is direct na de Tweede Wereldoorlog ontstaan. Limburg had de primeur in 1945, daarna volgde RONO voor het noorden een oosten van Nederland. Pas in de jaren 1970 en 1980 kwam er meer regionale radio. Dertien in totaal: één per provincie, behalve Zuid-Holland (Radio Rijnmond en Radio West).

Doel van de regionale radio's is:
  • mensen informatie verstrekken;
  • platform bieden om hun mening of informatie te ventileren;
  • mensen laten deelnemen aan democratische besluitvormingsprocessen;
  • mensen in aanraking brengen met maatschappelijk, culturele of sportieve evenementen.

Hoe kunnen regionale omroepen bestaan?

drie geldbronnen
  • luisteraar die een tientje betaalt per jaar via een opslag op de omroepbijdrage
  • een zestiende deel van de zendtijd mag aan reclame besteed worden
  • programmasponsoring (gebonden aan strikte wettelijke normen)

belangrijke werkgever
Er werken zo'n 400 programmamakers, technici en administratief personeel bij de regionale omroepen. Daarnaast werken er zo'n 15000 freelancers.

lokale omroepen
Naast de regionale omroepen telt ons land nog enkele honderden lokale omroepen. Deze zijn afhankelijk van gemeentelijke subsidie en donaties van bedrijven, instellingen en burgers. Daarom wordt er niet gewerkt met betaalde krachten.

radioprogramma klinkt regionaal
Dit kan door landelijk en internationaal nieuws regionaal te maken; de gebeurtenissen in een ver buitenland te vertalen naar onze verhoudingen. Dit kan bij voorkeur met regionale specialisten op het gebied van het volkenrecht, of militaire strategie.

muziek-spraakverhouding
Dit impliceert dat er sprake moet zijn van een mix van sproken woord en muziek. Dit is belangrijk omdat er anders niemand naar de radio zou luisteren.

horizontale programmering
Horizontale programmering is belangrijk om de herkenbaarheid van het eigen station te vergroten. Dat betekent dat ze iedere dag op dezelfde uren hetzelfde soort programma uitzenden.
Hoe ziet de indeling er globaal uit?
  • 's ochtends nieuws- en actualiteitenprogramma's
  • later op de ochtend programma's met veel muziek
  • rond het middaguur weer actualiteiten
  • later in de middag een verstrooiend programma

redenen waarom mensen naar de radio luisteren
  • Mensen willen vermaakt worden (muziek, spelletjes , lichte informatie, etc.);
  • mensen willen geïnformeerd worden (nieuws, achtergronden);
  • mensen willen zich kunnen identificeren.

programma-format
Er moet een goede muziek-spraak verhouding zijn. Bij de muziekkeuze moet rekening worden gehouden met de leeftijdopbouw van de doelgroep. En er moet sprake zijn van horizontale programmering.

Werken aan een regionaal radioprogramma

netwerken
Om de luisteraars van informatie te voorzien moet de redactie zelf ook op de hoogte zijn van alle nieuws en ontwikkelingen in de regio. Daarvoor is een netwerk nodig. Dat is een systeem waarin alle bestuurlijke, culturele, maatschappelijke en sportieve organisaties in de regio zijn opgenomen. Er zijn twee soorten netwerken: een netwerk op basis van specialismen en een regionaal netwerk.

Het regionale-radio-interview

radio maken
Radio maken is het maken van interviews en reportages, het maken van langere of kortere klankbeelden, het organiseren van discussies tussen voor- en tegenstanders van een kwestie.

radio-interview
Bij radio interview op locatie is het van groot belang te beginnen met het op de band opnemen van enkele minuten achtergrondgeluid. Van het totale interview zal maar een deel worden gebruikt.

voorgesprek
Een goed interview is gebaseerd op een goed voorgesprek, waarbij de interviewer heeft vastgesteld wat de kern van het verhaal is dat hij van de geïnterviewde wil hebben.

kritisch interviewen
Een aantal punten waarop u op dient te letten:
  • Kritische vragen horen bij een interview.
  • Houd de tijd in de gaten.
  • Weet wat u wilt vragen als het om een live-uitzending gaat.
  • Gebruik de zwijgtruc als u niet het gewenste antwoord krijgt.

de houding tijdens het interview
  • Ga niet populair doen door 'jij' of 'jullie' te gebruiken.
  • Ga niet betweteren.
  • Zeg het als u het niet begrijpt.
  • Laat de deskundige over zijn werk vertellen.
  • Vraag niet naar cijfers.

de reportage voor regionale radio
Bij een klankbeeld gaat het erom zoveel mogelijk facetten in beeld te brengen via geluid. Dus een beschrijving van de plaats, maar dan in geluid. Zorg dat alle belanghebbende een plekje in het klankbeeld hebben. In de studie gaat u het materiaal monteren.

Spraak, houding en ademhaling

Radio stelt hoge eisen aan het spreken van de verslaggever of presentator. Goed spreken heeft alles te maken met ademhalen. Bij een verkeerde ademhaling moet de presentator vele malen in een zin naar lucht happen. De stem klinkt dan onzekerder.

houding
Heel belangrijk bij het presenteren van radioprogramma's is de houding. De rug moet recht zijn, de schouders laag en ontspannen. Het hoofd recht op de hals. De stand van de microfoon moet aan de presentator worden aangepast en niet andersom.

buikademhaling
Is een lage ademhaling. Het is de meest natuurlijke vorm van ademhalen. Een goede ademhaling is te oefenen door eerst liggend met de hand op de buik te zorgen dat bij het inademen de buik naar buiten en bij het uitademen de buik weer naar binnen gaat. Als het liggend goed gaat, rechtop gaan zitten en de goede ademhaling volhouden.

boeiende stem ontwikkelen
Een goede spraak is van belang. Dit wil zeggen zo verstaanbaar mogelijk: goed articuleren door voor in de mond te spreken. Zorg ook dat u varieert: bijvoorbeeld in volume, tempo en hoogte.

Meer over journalistiek is te lezen in mijn special Journalistiek: wat is nieuws? Deel II.
© 2008 - 2010 Etsel, gepubliceerd in Multimedia (Electronica) op 05-12-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Journalistiek: werken bij regionale radio"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.