InfoNu.nl > Electronica > Diversen > Elektrische Stroom & Aarding (Veiligheid)

Elektrische Stroom & Aarding (Veiligheid)

Elektrische Stroom & Aarding (Veiligheid) Elektrische stroom gebruiken we dagelijks. Toch weten velen niet precies hoe stroom werkt. Stoppen in de meterkast, de elektrische bedrading, centraaldozen, geaarde stekker, stopcontact of aarding. Bekende begrippen, maar hoe werkt het precies? Welk type kabel of snoer is geschikt (doorsnede, 2 of 3 aderig, Ampère) of veilig om bepaalde apparatuur aan te sluiten? Welke kleur heeft de aardingsdraad, wat is een aardlekschakelaar? Dit en meer over veilige elektriciteit en stroomverbruik in huis.

Elektriciteit Stroom & Aarding

Elektriciteitsongelukken komen vaker voor, zoals in de vorm van kortsluiting en helaas ook brand. Informatie over een stroomschok kun je vinden in Elektriciteit & Schok. In dit artikel wordt informatie gegeven hoe elektriciteit in je huis werkt en aspecten waar je op kunt letten om meer veiligheid in je stroomvoorzieningen te krijgen.


Elektrische Stroomverdeling

Elektrische stroom vloeit langs een gesloten circuit van een elektriciteitscentrale naar een stroomverbruikend object, zoals een lamp of een elektrisch apparaat, en vervolgens weer terug naar de centrale. Hierbij komen de volgende elektriciteitsbegrippen naar voren:
  • Ampère (A) - De hoeveelheid, sterkte van de stroom die langs een gegeven punt in het circuit vloeit (door een metaaldraad)
  • Ohms - De weerstand van de metaaldraad. Een kleine weerstand (b.v. zilverdraad), maakt het mogelijk om bij eenzelfde doorsnede van de draad, er meer stroom (A) door te laten vloeien
  • Volt (V) - De maat voor de grootte van de elektrische spanning c.q. de druk die de stroom door de bedrading doet gaan (ook wel Voltage genoemd)
  • Watt (W) - Het aantal watts geeft aan hoeveel energie wordt opgewekt of verbruikt als elektrische stroom wordt ingeschakeld. Op b.v. gloeilampen staat hoeveel Watt ze zijn. Het stroomverbruik is gelijk aan Ampère (A) x Volt (V)
Zie verder ook Elektriciteit en Energie (stroom).

Route Elektriciteit. Elektriciteit komt het huis binnen via een voedingskabel die naar een verzegelde huisaansluitkast loopt. Hierin bevinden zich de hoofdstoppen oftewel: smeltveiligheden. Vanuit deze huisaansluitkast loopt de bedrading naar de kWh-meter die de hoeveelheid verbruikte elektriciteit registreert, en vervolgens naar de groepenkast. De groepenkast verdeelt de huisinstallatie in een aantal delen die elk, via groepsschakelaars en groepsveiligheden (stoppen) aan- en afgeschakeld kunnen worden.

Elektrische Bedrading

Elektrische Leidingen. De elektrische leidingen in huis bestaan uit drie draden:
  • een bruine, spanningsvoerende draad die voor de stroomaanvoer zorgt
  • een blauwe nulleider c.q. neutrale draad waarlangs de stroom weer naar de centrale kan terugkeren
  • een geel/groen gekleurde draad/aardleiding voor (vochtige) ruimtes waarin een aardcontact is voorgeschreven (keuken, badkamer, toilet etc)
Indien een spanningvoerende (bruin) en neutrale draad (blauw) met elkaar worden verbonden, vloeit er elektrische stroom.

Groepenkast Centraaldozen. Van de groepenkast (meterkast/stoppenkast) gaan de draden naar de verschillende centraaldozen in het huis en van daaruit naar de stopcontacten, schakelaars, lichtpunten etc. Voor de verbinding tussen schakelaars en lichtpunten dient doorgaans een zwartgekleurde draad. In oudere huizen, van voor de Tweede Wereldoorlog, zijn i.p.v. centraaldozen vaak nog de zogenaamde lasdozen in gebruik. Deze hebben minder aansluitmogelijkheden. Lasdozen komen ook nog voor in installaties die niet in muren of plafonds zijn weggewerkt.

Elektriciteit Kabel Snoer Type

Er bestaan uiteenlopende kabels qua type en doorsnede voor het aansluiten van diverse elektrische gebruiksvoorwerpen. Hoe hoger het stroomverbruik van het aan te sluiten apparaat, hoe dikker de aderdoorsneden van de kabel moeten zijn. Indien je een te lichte kabel gebruikt, kan dit het risico tot brand c.q. brandgevaar opleveren.

Belangrijkste Kabel / Snoer Types

De belangrijkste kabeltypes staan hieronder aangegeven, waarbij Ø voor doorsnede staat en de A voor Ampère (hoeveelheid stroom).

AfkortingNaam Kabel / SnoerDoorsnedeAmpère (A)Geschikt voor Aansluiting van
VSTwee-aderig Vinylsnoer (tweelingsnoer)0,75 mmtot 6 ARadio, TV, Cd speler en andere kleine elektrische gebruiksvoorwerpen
VMvSTwee-aderig Vinylmantelsnoer0,75 mmtot 6 ASchemerlamp, kleine dubbelgeisoleerde huishoudelijke apparaten (koffiezetapparaat, handmixer etc)
VMvLDrie-aderige Vinylmantelleiding0,75 mmtot 6 AKleine koelkasten, centrifuge, ventilatorkacheltjes en vergelijkbare apparatuur met aardaansluiting
VMvLDrie-aderige Vinylmantelleiding1,0 mmtot 10 A Stofzuigers, elektrische kachels en ventilatoroen met aardaansluiting en voor het maken van verlengsnoeren
VMvLDrie-aderige Vinylmantelleiding1,5 mmtot 16 A Wasmachines, elektrische radiatoren, droogautomaten, vaatwassers en andere zware apparaten met een aardaansluiting
RWPKDrie-aderige Rubberkabel1,5 mmtot 16 A Zware apparatuur met aardaansluiting op plaatsen met kans op mechanische beschadiging; voor het maken van verlengsnoeren in dergelijke gevallen

Aardlekschakelaar - Beveiliging Elektriciteit

Geaard - Doorslaan Stop. Een aardlekschakelaar zorgt voor beveiliging van elektrische installaties. Elektrische installaties moeten namelijk zijn geaard. Door de aarding smelt de smeltveiligheid uit een smeltpatroon, oftewel in de taal die iedereen kent: de stop slaat door. De stop slaat door, zodra bij een defect aan een elektrisch toestel, het metalen hulsel van dit smeltpatroon onder spanning komt te staan.

Geel/Groene Aarddraad. Apparaten voor vochtige of natte ruimtes zoals de keuken en de badkamer zijn hierom uitgerust met een driedradig snoer, met de geel/groene aarddraad. Deze aarddraad is verbonden met alle metalen delen in het toestel, waarop bij een defect spanning kan staan. Indien je een stekker moet vervangen, sluit dan de geel/groene draad aan op de aardstripjes. Deze stripjes drukken tegen de randveren (randaarde) van een geaard stopcontact. Deze randveren zijn verbonden met de aardrail in de stoppen c.q. groepen- of meterkast, waarop de aardleiding van het elektriciteitsbedrijf is aangesloten.

Aardlekschakelaar. Soms is het echter niet mogelijk een deugdelijke aarding te maken. In dat geval kan een bevoegde installateur, het hele systeem van aardleidingen aansluiten op een aardlekschakelaar. Wanneer er dan een defect ontstaat en de elektrische spanning te hoog wordt, schakelt de aardlekschakelaar de installatie uit.

Test Aarding Beveiliging. Aardlekschakelaars zijn voorzien van een testknop. Indien je deze knop regelmatig indrukt, wordt een defect gesimuleerd, waarna de aardlekschakelaar de installatie uitschakelt. Indien de stroom bij deze test niet uitvalt, moet je meteen de installateur waarschuwen, daar de installatie dan namelijk niet goed is beveiligd.

Lees verder

© 2007 - 2017 Sila, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Veiligheid van Elekriciteit in huisHoe zit het eigenlijk met de stroom die je huis in komt. En over de veiligheid van elektriciteit in huis en de veilighei…
Storing elektriciteitStoring elektriciteitEen elektricien verhelpt storingen aan elektra, legt nieuwe bedradingen aan, verzorgt installaties van bijvoorbeeld verw…
Wat is elektrische stroom?Wat is elektrische stroom?Elektriciteit is een integraal onderdeel van ons dagelijks leven. Maar wat precies is elektrische stroom eigenlijk? En h…
SpanningsnettenSpanningsnettenHet laagspanningsnet in Nederland dient om elektriciteit bij u thuis te brengen. Er zijn verschillende soorten spannings…
Storing zoeken bij uitvallen aardlekschakelaarStoring zoeken bij uitvallen aardlekschakelaarDe aardlekschakelaar zorgt voor uw veiligheid in en om het huis tegen elektrische aanraking. Het schakelt de elektricite…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Wilhei / Pixabay
  • Verweij, G. Veiligheid in huis. Elektriciteit. Baarn: Educatieve reeks

Reageer op het artikel "Elektrische Stroom & Aarding (Veiligheid)"

De infoteur van dit artikel heeft aangegeven wegens omstandigheden moeilijk of niet te kunnen reageren.
Reageren op het artikel of reageren op reacties blijft mogelijk, maar antwoord van de infoteur zal mogelijk uitblijven.

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

J. Eggink, 05-01-2010 16:53 #2
Hoi,

Heb wat vragen over een groepenkast. Bij ons op het bedrijf wordt een werkplek gemaakt vlak voor een grote groepenkast. (waar het hele bedrijf op zit). Hoe ver moet een groepenkast verwijderd zijn van een werkplek? Wat zijn de veiliheidsvoorwaarden waar een groepenkast geplaatst moet worden? Bestaat er ook stralingsgevaar als men elke dag vlak voor zo''n groepenkast werkt? Bvd J Eggink

Kunkeler, 05-07-2009 11:06 #1
Mag de aarding in de meterkast plaatsvinden via de gasbus. In mijn meterkast komt op een centaal punt 3 blanke aarddraden tezamen, waarvan 1 komt uit de stoppenkast met aardlekschakelaars, 1 loopt de waterleiding (voor eventuele aansluiting aan de interne waterleidingen) en 1 naar de gasbuis. Deze vraag n.a.v. het artikel in Trl. dd 2-7-09
B.v.d. voor een reactie

Infoteur: Sila
Laatste update: 02-12-2007
Rubriek: Electronica
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 2
Reacties: 2
Schrijf mee!